Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει μπει πλέον στην καθημερινότητά μας. Εργαλεία όπως το ChatGPT, το Gemini και άλλες εφαρμογές AI χρησιμοποιούνται για συγγραφή κειμένων, δημιουργία εικόνων, αναζήτηση πληροφοριών, προγραμματισμό και δεκάδες ακόμη εργασίες.
Μαζί τους όμως εμφανίστηκαν και αρκετοί νέοι όροι. Prompt, LLM, tokens, hallucinations, AI agents και πολλά ακόμη. Αν όλα αυτά σου φαίνονται λίγο μπερδεμένα, παρακάτω θα βρεις τις πιο συνηθισμένες έννοιες της Τεχνητής Νοημοσύνης εξηγημένες όσο πιο απλά γίνεται.
AI – Artificial Intelligence
AI σημαίνει Artificial Intelligence, δηλαδή Τεχνητή Νοημοσύνη.
Είναι ο γενικός όρος για συστήματα υπολογιστών που μπορούν να εκτελούν εργασίες οι οποίες συνήθως απαιτούν ανθρώπινη νοημοσύνη, όπως αναγνώριση εικόνων, κατανόηση κειμένου, δημιουργία περιεχομένου και λήψη αποφάσεων.
Generative AI
Generative AI ή Παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη είναι η AI που μπορεί να δημιουργήσει νέο περιεχόμενο.
Μπορεί για παράδειγμα να δημιουργήσει κείμενα, εικόνες, μουσική, βίντεο, κώδικα ή φωνή με βάση τις οδηγίες που της δίνεις.
Machine Learning
Machine Learning σημαίνει Μηχανική Μάθηση.
Αντί ένας προγραμματιστής να γράψει όλους τους κανόνες που πρέπει να ακολουθεί ένα πρόγραμμα, το σύστημα εκπαιδεύεται χρησιμοποιώντας μεγάλες ποσότητες δεδομένων και μαθαίνει να αναγνωρίζει μοτίβα.
Deep Learning
Το Deep Learning είναι μια πιο εξελιγμένη μορφή Machine Learning.
Χρησιμοποιεί πολύπλοκα νευρωνικά δίκτυα και βρίσκεται πίσω από πολλές σύγχρονες εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης, όπως η αναγνώριση εικόνων, η δημιουργία κειμένων και η κατανόηση ομιλίας.
Neural Network
Neural Network σημαίνει Νευρωνικό Δίκτυο.
Πρόκειται για ένα υπολογιστικό σύστημα εμπνευσμένο από τον τρόπο λειτουργίας του ανθρώπινου εγκεφάλου. Αποτελείται από πολλά συνδεδεμένα μεταξύ τους επίπεδα που επεξεργάζονται πληροφορίες και εντοπίζουν σχέσεις μέσα στα δεδομένα.
AI Model
Το AI Model είναι ουσιαστικά το μοντέλο Τεχνητής Νοημοσύνης που έχει εκπαιδευτεί ώστε να εκτελεί συγκεκριμένες εργασίες.
Διαφορετικά μοντέλα μπορεί να ειδικεύονται στη δημιουργία κειμένου, εικόνων, ήχου, προγραμματιστικού κώδικα ή σε συνδυασμό αυτών.
LLM – Large Language Model
LLM σημαίνει Large Language Model ή Μεγάλο Γλωσσικό Μοντέλο.
Είναι ένας τύπος AI που έχει εκπαιδευτεί πάνω σε τεράστιες ποσότητες κειμένου, ώστε να μπορεί να κατανοεί και να δημιουργεί φυσική γλώσσα.
Τα σύγχρονα AI chatbots βασίζονται σε τέτοιου είδους μοντέλα.
Prompt
Prompt είναι η οδηγία που δίνεις σε ένα εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης.
Για παράδειγμα:
«Γράψε μου ένα απλό πρόγραμμα διατροφής για μία εβδομάδα.»
Όσο πιο σαφές και συγκεκριμένο είναι το prompt, τόσο πιθανότερο είναι να πάρεις μια καλύτερη απάντηση.
Prompt Engineering
Prompt Engineering είναι η διαδικασία δημιουργίας καλύτερων και πιο αποτελεσματικών prompts.
Στην πράξη σημαίνει ότι μαθαίνεις πώς να διατυπώνεις σωστά τις οδηγίες σου ώστε το AI να καταλαβαίνει ακριβώς τι θέλεις.
Token
Τα μοντέλα AI δεν διαβάζουν ένα κείμενο ακριβώς όπως ένας άνθρωπος.
Χωρίζουν το κείμενο σε μικρότερα κομμάτια που ονομάζονται tokens. Ένα token μπορεί να είναι μια ολόκληρη λέξη, ένα μέρος μιας λέξης ή ακόμη και κάποιο σημείο στίξης.
Τα tokens χρησιμοποιούνται τόσο για την επεξεργασία της ερώτησής σου όσο και για τη δημιουργία της απάντησης.
Context Window
Το Context Window είναι η ποσότητα πληροφοριών που μπορεί να επεξεργαστεί ένα μοντέλο AI ταυτόχρονα.
Όσο μεγαλύτερο είναι το context window, τόσο μεγαλύτερα κείμενα, συνομιλίες ή έγγραφα μπορεί να λαμβάνει υπόψη του το μοντέλο.
Parameters
Οι Parameters, δηλαδή οι παράμετροι ενός μοντέλου, είναι εσωτερικές αριθμητικές τιμές που αποκτά το AI κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής του.
Με πολύ απλά λόγια, αποτελούν ένα μέρος της «γνώσης» και της συμπεριφοράς που έχει μάθει το μοντέλο.
Training
Training σημαίνει Εκπαίδευση.
Είναι η διαδικασία κατά την οποία ένα AI Model επεξεργάζεται μεγάλες ποσότητες δεδομένων και προσαρμόζει τις εσωτερικές του παραμέτρους ώστε να μπορεί να αναγνωρίζει μοτίβα και να παράγει σωστότερες απαντήσεις.
Fine-tuning
Fine-tuning είναι η πρόσθετη εκπαίδευση ενός ήδη υπάρχοντος μοντέλου πάνω σε πιο συγκεκριμένα δεδομένα.
Για παράδειγμα, ένα γενικό μοντέλο AI μπορεί να εκπαιδευτεί επιπλέον ώστε να εξειδικευτεί σε νομικά, ιατρικά ή τεχνικά κείμενα.
Inference
Inference ονομάζεται η στιγμή που χρησιμοποιείς ένα ήδη εκπαιδευμένο AI Model και αυτό δημιουργεί μια απάντηση.
Με απλά λόγια, όταν γράφεις ένα prompt και το AI σου απαντά, εκείνη τη στιγμή πραγματοποιείται inference.
Hallucination
Hallucination ονομάζεται η περίπτωση κατά την οποία ένα AI δημιουργεί μια απάντηση που φαίνεται σωστή και πειστική, αλλά στην πραγματικότητα περιέχει λανθασμένες ή ακόμη και εντελώς επινοημένες πληροφορίες.
Για αυτό δεν πρέπει να θεωρείς ότι κάθε απάντηση ενός AI είναι αυτόματα σωστή, ειδικά όταν πρόκειται για σημαντικές πληροφορίες.
Multimodal AI
Multimodal AI είναι ένα σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης που μπορεί να επεξεργάζεται περισσότερους από έναν τύπους περιεχομένου.
Για παράδειγμα, μπορεί να καταλαβαίνει ταυτόχρονα κείμενο, εικόνες, ήχο ή βίντεο.
Text-to-Image
Text-to-Image είναι η δημιουργία εικόνων μέσω γραπτών οδηγιών.
Γράφεις δηλαδή μια περιγραφή και το AI δημιουργεί μια εικόνα βασισμένη σε αυτή.
Text-to-Video
Με αντίστοιχο τρόπο λειτουργεί το Text-to-Video.
Δίνεις στο AI μια περιγραφή και αυτό δημιουργεί ένα βίντεο ή ένα μικρό video clip με βάση τις οδηγίες σου.
Embeddings
Τα Embeddings είναι ένας τρόπος με τον οποίο ένα σύστημα AI μετατρέπει κείμενα ή άλλες πληροφορίες σε αριθμητικές αναπαραστάσεις.
Έτσι μπορεί να καταλαβαίνει ποιες πληροφορίες έχουν παρόμοιο νόημα και να εντοπίζει σχετικό περιεχόμενο.
RAG – Retrieval-Augmented Generation
RAG σημαίνει Retrieval-Augmented Generation.
Είναι μια τεχνική όπου το AI αναζητά πρώτα πληροφορίες μέσα σε συγκεκριμένες πηγές ή έγγραφα και στη συνέχεια χρησιμοποιεί αυτές τις πληροφορίες για να δημιουργήσει την απάντησή του.
Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να απαντά χρησιμοποιώντας δεδομένα που δεν υπήρχαν απαραίτητα στην αρχική εκπαίδευσή του.
AI Agent
Ένας AI Agent είναι ένα σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης που δεν περιορίζεται μόνο στο να απαντά σε ερωτήσεις.
Μπορεί να εκτελεί μια σειρά ενεργειών για να ολοκληρώσει έναν στόχο, χρησιμοποιώντας εργαλεία, εφαρμογές ή άλλες υπηρεσίες.
Για παράδειγμα, ένας AI Agent μπορεί να αναζητήσει πληροφορίες, να τις επεξεργαστεί και στη συνέχεια να εκτελέσει κάποια συγκεκριμένη εργασία.
API
API είναι ένας τρόπος μέσω του οποίου διαφορετικές εφαρμογές μπορούν να επικοινωνούν μεταξύ τους.
Στον χώρο της AI, ένα API επιτρέπει σε έναν προγραμματιστή να προσθέσει δυνατότητες Τεχνητής Νοημοσύνης μέσα στη δική του εφαρμογή ή ιστοσελίδα.
Open Source AI
Open Source AI συνήθως αναφέρεται σε μοντέλα ή τεχνολογίες AI των οποίων σημαντικά στοιχεία είναι διαθέσιμα δημόσια, ώστε προγραμματιστές και ερευνητές να μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν ή να τα τροποποιήσουν, ανάλογα πάντα με την άδειά τους.
AGI – Artificial General Intelligence
AGI σημαίνει Artificial General Intelligence ή Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη.
Ο όρος περιγράφει ένα υποθετικό σύστημα AI που θα μπορούσε να κατανοεί και να εκτελεί ένα πολύ μεγάλο εύρος εργασιών σε επίπεδο αντίστοιχο ή παρόμοιο με την ανθρώπινη νοημοσύνη.
Η σημερινή Τεχνητή Νοημοσύνη δεν θεωρείται γενικά AGI.
Γιατί αξίζει να γνωρίζεις αυτούς τους όρους
Δεν χρειάζεται να είσαι προγραμματιστής για να χρησιμοποιήσεις την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Γνωρίζοντας όμως τι σημαίνουν βασικές έννοιες όπως Prompt, LLM, Token, AI Agent και Hallucination, μπορείς να καταλαβαίνεις καλύτερα πώς λειτουργούν τα εργαλεία που χρησιμοποιείς και κυρίως ποιες είναι οι πραγματικές δυνατότητες αλλά και οι περιορισμοί τους.
Καθώς η AI ενσωματώνεται σε όλο και περισσότερες εφαρμογές, αυτοί οι όροι πιθανότατα θα γίνουν τόσο συνηθισμένοι όσο σήμερα είναι λέξεις όπως browser, app και cloud.
Συντάκτης του άρθρου: Κυριάκος ΟικονομίδηςΑν θέλεις να υποστηρίξεις την προσπάθεια μας και να βλέπεις καθημερινά νέα άρθρα με δωρεάν υλικό, μπορείς να το κάνεις με μια δωρεά στο Paypal
