Ένας ασφαλής κωδικός πρόσβασης (Password) πρέπει να είναι μεγάλος, δύσκολος να προβλεφθεί και διαφορετικός για κάθε λογαριασμό σου. Το σημαντικότερο δεν είναι να γεμίσεις τον κωδικό με περίεργα σύμβολα, αλλά να χρησιμοποιείς αρκετούς χαρακτήρες και να αποφεύγεις οτιδήποτε μπορεί κάποιος να μαντέψει εύκολα.
Στο πέμπτο μάθημα της σειράς «Cyber Security από το Μηδέν» θα μάθουμε πώς δημιουργούμε ισχυρούς κωδικούς, ποια λάθη πρέπει να αποφεύγουμε και πώς μπορούμε να τους διαχειριζόμαστε εύκολα, χρησιμοποιώντας δωρεάν εργαλεία.
Γιατί είναι τόσο σημαντικοί οι κωδικοί πρόσβασης;
Σκέψου πόσες υπηρεσίες χρησιμοποιείς καθημερινά. Email, Facebook, Instagram, ηλεκτρονικές αγορές, τράπεζες και διάφορες εφαρμογές.
Όλοι αυτοί οι λογαριασμοί περιέχουν προσωπικά δεδομένα, μηνύματα ή άλλες σημαντικές πληροφορίες.
Ο κωδικός πρόσβασης είναι συχνά η πρώτη γραμμή άμυνας που εμποδίζει κάποιον άγνωστο να αποκτήσει πρόσβαση σε αυτά.
Αν όμως χρησιμοποιείς έναν πολύ απλό κωδικό, όπως 12345678 ή password123, διευκολύνεις σημαντικά κάποιον που προσπαθεί να παραβιάσει τον λογαριασμό σου.
Ακόμη χειρότερα, αν χρησιμοποιείς τον ίδιο κωδικό παντού, μια διαρροή από μία υπηρεσία μπορεί να θέσει σε κίνδυνο και τους υπόλοιπους λογαριασμούς σου.
Πώς δημιουργούμε έναν ισχυρό κωδικό;
Για πολλά χρόνια ακούγαμε ότι ένας καλός κωδικός πρέπει να περιλαμβάνει κεφαλαία, μικρά γράμματα, αριθμούς και σύμβολα.
Αυτά μπορούν να βοηθήσουν, αλλά σήμερα γνωρίζουμε ότι το μήκος του κωδικού είναι ιδιαίτερα σημαντικό.
Σύμφωνα με τις σύγχρονες οδηγίες του αμερικανικού οργανισμού NIST, ένας κωδικός που χρησιμοποιείται ως μοναδικός παράγοντας σύνδεσης πρέπει να έχει τουλάχιστον 15 χαρακτήρες.
Στην πράξη, μια καλή επιλογή είναι να χρησιμοποιείς κωδικούς 16 χαρακτήρων ή περισσότερων, εφόσον το επιτρέπει η υπηρεσία.
Μπορείς, για παράδειγμα, να δημιουργήσεις μια μεγάλη φράση αποτελούμενη από τέσσερις ή πέντε τυχαίες, άσχετες μεταξύ τους λέξεις.
Αυτή η μέθοδος ονομάζεται Passphrase και μπορεί να σε βοηθήσει να θυμάσαι έναν μεγάλο κωδικό πιο εύκολα.
Πρόσεξε όμως! Οι λέξεις πρέπει να επιλέγονται τυχαία. Μια γνωστή φράση, ένας στίχος τραγουδιού ή μια συνηθισμένη πρόταση δεν αποτελούν καλή επιλογή.
Γιατί δεν πρέπει να χρησιμοποιείς τον ίδιο κωδικό παντού;
Ας υποθέσουμε ότι έχεις δημιουργήσει έναν λογαριασμό σε ένα ηλεκτρονικό κατάστημα.
Χρησιμοποιείς τον ίδιο κωδικό που έχεις και στο email σου.
Κάποια στιγμή, το κατάστημα δέχεται κυβερνοεπίθεση και διαρρέουν στοιχεία σύνδεσης πελατών.
Αν ο δικός σου κωδικός περιλαμβάνεται στη διαρροή, οι κυβερνοεγκληματίες μπορούν να δοκιμάσουν τα ίδια στοιχεία και σε άλλες υπηρεσίες.
Αυτή η τεχνική ονομάζεται Credential Stuffing.
Δεν χρειάζεται δηλαδή να μαντέψουν τον κωδικό σου. Τον έχουν ήδη αποκτήσει από μια άλλη υπηρεσία και δοκιμάζουν αν τον χρησιμοποιείς ξανά.
Γι' αυτό ο κάθε λογαριασμός πρέπει να διαθέτει τον δικό του μοναδικό κωδικό πρόσβασης.
Πώς θα θυμάσαι τόσους διαφορετικούς κωδικούς;
Εδώ εμφανίζεται ένα πρακτικό πρόβλημα.
Αν διαθέτεις 20 ή 30 λογαριασμούς, πώς μπορείς να θυμάσαι ισάριθμους μεγάλους και διαφορετικούς κωδικούς;
Η απάντηση είναι απλή: δεν χρειάζεται!
Υπάρχουν εφαρμογές που ονομάζονται Password Managers (Διαχειριστές Κωδικών Πρόσβασης).
Αυτές μπορούν να δημιουργούν ισχυρούς, τυχαίους κωδικούς, να τους αποθηκεύουν κρυπτογραφημένους και να σε βοηθούν να τους συμπληρώνεις όταν συνδέεσαι σε κάποια υπηρεσία.
Μία από τις πιο γνωστές δωρεάν επιλογές είναι το Bitwarden, το οποίο έχουμε ήδη παρουσιάσει αναλυτικά στο dwrean.net.
Με το Bitwarden μπορείς να διαχειρίζεσαι τους κωδικούς σου από υπολογιστή και κινητό, χωρίς να χρειάζεται να πληρώνεις κάποια συνδρομή για τις βασικές λειτουργίες.
Το μόνο που πρέπει να προσέξεις ιδιαίτερα είναι ο κεντρικός κωδικός του Password Manager, γνωστός ως Master Password.
Αυτός πρέπει να είναι μεγάλος, μοναδικός και να τον γνωρίζεις μόνο εσύ. Καλό είναι επίσης να ενεργοποιήσεις την επαλήθευση δύο παραγόντων στον Password Manager και να φυλάξεις με ασφάλεια τις πληροφορίες ανάκτησης που προσφέρει.
Πρέπει να αλλάζεις συχνά τους κωδικούς σου;
Εδώ υπάρχει ένας μύθος που αξίζει να ξεκαθαρίσουμε.
Παλαιότερα συνηθίζαμε να προτείνουμε την αλλαγή κωδικών κάθε λίγους μήνες.
Σήμερα, όμως, οι οδηγίες του NIST δεν συνιστούν υποχρεωτικές περιοδικές αλλαγές χωρίς συγκεκριμένο λόγο.
Αν χρησιμοποιείς έναν μεγάλο, μοναδικό και ασφαλή κωδικό, δεν χρειάζεται να τον αλλάζεις συνεχώς μόνο και μόνο επειδή πέρασε κάποιο χρονικό διάστημα.
Αντίθετα, πρέπει να τον αλλάξεις άμεσα αν διαπιστώσεις ότι έχει διαρρεύσει, αν υποψιάζεσαι ότι κάποιος τον γνωρίζει ή αν εντοπίσεις ύποπτη δραστηριότητα στον λογαριασμό σου.
Υπάρχει κάτι ασφαλέστερο από τους κωδικούς;
Ναι! Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο τα Passkeys.
Πρόκειται για μια νεότερη μέθοδο σύνδεσης που σου επιτρέπει να χρησιμοποιείς το κινητό ή τον υπολογιστή σου για να επιβεβαιώνεις την ταυτότητά σου, χωρίς να πληκτρολογείς έναν παραδοσιακό κωδικό.
Τα Passkeys προσφέρουν σημαντική προστασία απέναντι στο Phishing, επειδή συνδέονται με την πραγματική ιστοσελίδα ή εφαρμογή για την οποία δημιουργήθηκαν.
Έχουμε εξηγήσει τη λειτουργία τους στο άρθρο «Γιατί τα Passkeys είναι καλύτερα από τους κωδικούς πρόσβασης».
Στο επόμενο μάθημα θα ασχοληθούμε περισσότερο με τις σύγχρονες μεθόδους προστασίας των λογαριασμών μας.
Πρακτική άσκηση: Δημιούργησε τον πρώτο σου ισχυρό κωδικό!
Ώρα να περάσουμε στην πράξη!
Σήμερα θα χρησιμοποιήσουμε μια δωρεάν γεννήτρια κωδικών πρόσβασης, χωρίς να χρειάζεται να εγκαταστήσουμε κάποιο πρόγραμμα ή να αλλάξουμε αμέσως τους υπάρχοντες κωδικούς μας.
Βήμα 1: Άνοιξε τη δωρεάν γεννήτρια κωδικών του Bitwarden στη διεύθυνση:
https://bitwarden.com/password-generator/
Βήμα 2: Επίλεξε τη δημιουργία ενός τυχαίου Password και όρισε μήκος τουλάχιστον 20 χαρακτήρων.
Βήμα 3: Ενεργοποίησε τη χρήση γραμμάτων, αριθμών και συμβόλων, όπου είναι διαθέσιμες αυτές οι επιλογές.
Βήμα 4: Δημιούργησε έναν νέο κωδικό και παρατήρησε πόσο διαφορετικός είναι από τους απλούς κωδικούς που συνηθίζουμε να επινοούμε μόνοι μας.
Αυτός είναι ένας καλός τρόπος δημιουργίας ισχυρών και δύσκολα προβλέψιμων κωδικών.
Προς το παρόν δεν χρειάζεται να χρησιμοποιήσεις τον δοκιμαστικό κωδικό σε κάποιον πραγματικό λογαριασμό.
Αν αποφασίσεις να χρησιμοποιήσεις έναν νέο κωδικό, δημιούργησέ τον και αποθήκευσέ τον απευθείας σε έναν αξιόπιστο Password Manager πριν αλλάξεις τα στοιχεία σύνδεσής σου.
Μια σημαντική συμβουλή: Μην πληκτρολογείς ποτέ πραγματικούς κωδικούς πρόσβασης σε τυχαίες ιστοσελίδες που υπόσχονται να ελέγξουν πόσο ασφαλείς είναι. Μπορεί έτσι να τους αποκαλύψεις σε τρίτους.
Μικρό τεστ: Τι έμαθες σήμερα;
Ερώτηση 1: Ποιο είναι ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά ενός ισχυρού κωδικού πρόσβασης;
Το μεγάλο μήκος του, σε συνδυασμό με το ότι είναι δύσκολος να προβλεφθεί και μοναδικός για κάθε λογαριασμό.
Ερώτηση 2: Γιατί δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε τον ίδιο κωδικό σε διαφορετικές ιστοσελίδες;
Επειδή, αν διαρρεύσει από μία υπηρεσία, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για απόπειρες πρόσβασης και στους υπόλοιπους λογαριασμούς μας.
Ερώτηση 3: Τι είναι ένας Password Manager;
Μια εφαρμογή που δημιουργεί, αποθηκεύει και διαχειρίζεται με ασφάλεια τους κωδικούς πρόσβασής μας, ώστε να μη χρειάζεται να τους θυμόμαστε όλους.
Τι θα μάθουμε στο επόμενο μάθημα;
Ένας ισχυρός κωδικός είναι σημαντικός, αλλά δεν αρκεί πάντα.
Τι γίνεται αν κάποιος καταφέρει να τον κλέψει;
Στο Μάθημα 6: «Τι είναι το 2FA και τα Passkeys; Πώς προστατεύεις καλύτερα τους λογαριασμούς σου», θα μάθουμε πώς μπορούμε να προσθέσουμε ένα επιπλέον επίπεδο προστασίας στις διαδικτυακές μας υπηρεσίες.
Θα δούμε επίσης πώς ενεργοποιούμε την επαλήθευση δύο παραγόντων και γιατί αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κινήσεις που μπορούμε να κάνουμε για την ψηφιακή μας ασφάλεια.
Συνεχίζουμε βήμα βήμα!
Συντάκτης του άρθρου: Κυριάκος ΟικονομίδηςΑν θέλεις να υποστηρίξεις την προσπάθεια μας και να βλέπεις καθημερινά νέα άρθρα με δωρεάν υλικό, μπορείς να το κάνεις με μια δωρεά στο Paypal
