Η αργή σύνδεση στο ίντερνετ δεν σημαίνει πάντα ότι φταίει ο πάροχος. Μερικές φορές, μπορεί να υπάρχουν άγνωστες συσκευές συνδεδεμένες στο Wi-Fi σου, ειδικά αν το router έχει παλιό κωδικό, εργοστασιακές ρυθμίσεις ή αδύναμη ασφάλεια.
Σε αυτόν τον οδηγό θα δεις με απλά βήματα πώς ελέγχεις ποιες συσκευές είναι συνδεδεμένες στο router σου και τι πρέπει να κάνεις για να προστατεύσεις το δίκτυό σου.
Γιατί είναι σημαντικό να ελέγχεις το Wi-Fi σου
Όταν κάποιος χρησιμοποιεί το Wi-Fi σου χωρίς άδεια, το πρώτο που θα παρατηρήσεις συνήθως είναι χαμηλότερη ταχύτητα. Μπορεί το ίντερνετ να «σέρνεται», τα βίντεο να κολλάνε ή τα downloads να αργούν περισσότερο από το συνηθισμένο.
Το πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο η ταχύτητα. Ό,τι γίνεται μέσα από τη δική σου σύνδεση φαίνεται ότι γίνεται από τη δική σου γραμμή και τη δική σου IP. Άρα, αν κάποιος χρησιμοποιήσει το δίκτυό σου για παράνομες ενέργειες, μπορεί να μπλέξεις χωρίς να φταις.
Πρώτα δες ποιες είναι οι δικές σου συσκευές
Πριν υποψιαστείς ότι κάποιος «κλέβει» το Wi-Fi σου, πρέπει να ξέρεις ποιες συσκευές είναι πράγματι δικές σου. Δηλαδή κινητά, laptop, tablet, smart TV, κονσόλες, κάμερες, εκτυπωτές ή άλλες έξυπνες συσκευές.
Κάθε συσκευή έχει μια διεύθυνση MAC. Είναι κάτι σαν «ταυτότητα» της κάρτας δικτύου. Στα Windows θα τη βρεις συνήθως ως «Φυσική διεύθυνση» ή «Physical Address».
Στα Windows, ένας απλός τρόπος είναι να πατήσεις Win + R, να γράψεις cmd και μετά να δώσεις την εντολή:
Στα αποτελέσματα ψάχνεις τη γραμμή «Physical Address» στην κάρτα δικτύου που χρησιμοποιείς, δηλαδή Wi-Fi ή Ethernet. Η Microsoft αναφέρει επίσης ότι η ίδια πληροφορία φαίνεται από τις Ρυθμίσεις, μέσα από το Network & Internet και τις ιδιότητες της σύνδεσης.
Σε Android κινητό, η MAC μπορεί να φαίνεται στις πληροφορίες Wi-Fi ή στις πληροφορίες συσκευής. Πρόσεξε όμως ότι στα νεότερα Android υπάρχει και «Randomized MAC address», δηλαδή διαφορετική MAC για λόγους απορρήτου.
Το ίδιο ισχύει και σε iPhone, iPad και άλλες Apple συσκευές, όπου η Apple χρησιμοποιεί ιδιωτικές Wi-Fi διευθύνσεις ανά δίκτυο για καλύτερη προστασία απορρήτου.
Μπες στο router και δες τις συνδεδεμένες συσκευές
Ο πιο σωστός τρόπος για να δεις ποιος είναι συνδεδεμένος στο Wi-Fi σου είναι μέσα από το διαχειριστικό περιβάλλον του router.
Άνοιξε τον browser και γράψε στη γραμμή διεύθυνσης την IP του router. Συνήθως είναι μία από αυτές:
Αν δεν ανοίξει κάτι, μπορείς να βρεις τη σωστή διεύθυνση από τα Windows με την εντολή ipconfig. Εκεί θα δεις τη γραμμή «Default Gateway». Αυτή είναι συνήθως η διεύθυνση του router.
Μόλις μπεις, θα σου ζητήσει username και password. Αν δεν τα έχεις αλλάξει ποτέ, μπορεί να βρίσκονται στο αυτοκόλλητο του router, στο εγχειρίδιο ή στις οδηγίες του παρόχου σου.
Μετά ψάξε στο μενού για επιλογές όπως «LAN», «DHCP Clients», «Attached Devices», «Connected Devices», «Device List» ή κάτι παρόμοιο. Η ονομασία αλλάζει ανάλογα με το router, αλλά η λογική είναι ίδια, εκεί θα δεις τη λίστα με τις συσκευές που είναι συνδεδεμένες.
Αν δεις συσκευή που δεν αναγνωρίζεις, κράτησε σημείωση από το όνομα, την IP και τη MAC διεύθυνση.
Έλεγχος με πρόγραμμα στα Windows
Μπορείς να κάνεις τον ίδιο έλεγχο και με ένα δωρεάν πρόγραμμα, όπως το Wireless Network Watcher της NirSoft. Το ανοίγεις, κάνει αυτόματα σάρωση στο τοπικό δίκτυο και εμφανίζει τις συσκευές που είναι συνδεδεμένες στο router.
Στη λίστα θα δεις συνήθως IP, MAC address, όνομα συσκευής και κατασκευαστή. Αυτό βοηθάει αρκετά, γιατί μπορεί να αναγνωρίσεις πιο εύκολα αν μια συσκευή είναι δική σου ή άγνωστη.
Για καλύτερο έλεγχο, κλείσε προσωρινά το Wi-Fi από τις δικές σου συσκευές και άφησε ανοιχτό μόνο τον υπολογιστή από τον οποίο κάνεις τη σάρωση. Αν εξακολουθούν να εμφανίζονται άγνωστες συσκευές, τότε υπάρχει σοβαρή πιθανότητα κάποιος άλλος να χρησιμοποιεί το δίκτυό σου.
Τι να κάνεις αν βρεις άγνωστη συσκευή
Το πρώτο που πρέπει να κάνεις είναι να αλλάξεις αμέσως τον κωδικό του Wi-Fi. Μην βάλεις κάτι απλό, όπως το όνομά σου, ημερομηνία γέννησης, αριθμό τηλεφώνου ή «12345678».
Βάλε έναν δυνατό κωδικό με γράμματα, αριθμούς και σύμβολα. Καλό είναι να είναι αρκετά μεγάλος, ώστε να μη μαντεύεται εύκολα.
Μετά άλλαξε και το όνομα του Wi-Fi, δηλαδή το SSID. Μην αφήνεις το εργοστασιακό όνομα του router, γιατί πολλές φορές προδίδει το μοντέλο ή τον πάροχο και κάνει πιο εύκολη τη δουλειά σε όποιον θέλει να δοκιμάσει γνωστούς εργοστασιακούς κωδικούς.
Στις ρυθμίσεις ασφαλείας, προτίμησε WPA3 αν το υποστηρίζει το router και οι συσκευές σου. Αν όχι, χρησιμοποίησε WPA2-Personal με AES. Απόφυγε παλιές επιλογές όπως WEP ή WPA, γιατί θεωρούνται ξεπερασμένες σε σχέση με τα νεότερα πρότυπα ασφάλειας Wi-Fi. Το WPA3 είναι νεότερο πρότυπο ασφάλειας της Wi-Fi Alliance και σχεδιάστηκε ως εξέλιξη του WPA2.
Επίσης, κλείσε το WPS αν δεν το χρειάζεσαι. Είναι η λειτουργία που επιτρέπει σύνδεση με πάτημα κουμπιού ή με PIN. Σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να μειώσει την ασφάλεια του δικτύου, ειδικά αν το router είναι παλιό.
Μην βασίζεσαι μόνο στο «κρύψιμο» του Wi-Fi
Πολλοί πιστεύουν ότι αν κρύψουν το όνομα του Wi-Fi, το δίκτυο γίνεται ασφαλές. Στην πράξη, αυτό δεν αρκεί. Το σημαντικό είναι να έχεις σωστή κρυπτογράφηση και δυνατό κωδικό.
Επίσης, το MAC filtering, δηλαδή να επιτρέπεις μόνο συγκεκριμένες MAC διευθύνσεις, μπορεί να βοηθήσει ως έξτρα μέτρο, αλλά δεν είναι από μόνο του απόλυτη προστασία. Σήμερα μάλιστα, επειδή κινητά και υπολογιστές χρησιμοποιούν συχνά ιδιωτικές ή τυχαίες MAC διευθύνσεις, μπορεί να σου δημιουργήσει και μπέρδεμα.
Τελικός έλεγχος
Αφού αλλάξεις κωδικό και ρυθμίσεις, σύνδεσε ξανά μόνο τις δικές σου συσκευές. Μπες ξανά στο router ή τρέξε ξανά το πρόγραμμα ελέγχου και δες αν η λίστα είναι πλέον καθαρή.
Αν όλα είναι σωστά, θα πρέπει να βλέπεις μόνο τις συσκευές που αναγνωρίζεις. Καλό είναι να κάνεις αυτόν τον έλεγχο πού και πού, ειδικά αν παρατηρείς περίεργη πτώση ταχύτητας ή άγνωστες συσκευές στο δίκτυο.
Ανακεφαλαίωση
Ο έλεγχος του Wi-Fi δεν είναι δύσκολη διαδικασία. Χρειάζεται απλώς να ξέρεις πού να κοιτάξεις. Μπαίνεις στο router, βλέπεις τις συνδεδεμένες συσκευές, αναγνωρίζεις ποιες είναι δικές σου και αλλάζεις άμεσα κωδικό αν δεις κάτι ύποπτο.
Με WPA3 ή WPA2, δυνατό κωδικό, αλλαγμένο όνομα δικτύου και απενεργοποιημένο WPS, μειώνεις σημαντικά την πιθανότητα να χρησιμοποιεί κάποιος το Wi-Fi σου χωρίς άδεια.
