Ακούγονται πολλά για την υπερθέρμανση της Γης. Άλλοι λένε ότι φταίει ο Ήλιος, άλλοι η περιστροφή της Γης, άλλοι τα ηφαίστεια και άλλοι μιλούν για περίεργα σενάρια χωρίς επιστημονική βάση.
Η πραγματικότητα είναι πιο απλή: ο πλανήτης υπερθερμαίνεται κυρίως επειδή αυξήθηκαν τα αέρια του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα, κυρίως από ανθρώπινες δραστηριότητες. Η NASA αναφέρει ότι το φαινόμενο του θερμοκηπίου είναι φυσικό και απαραίτητο για τη ζωή, όμως οι ανθρώπινες εκπομπές παγιδεύουν περισσότερη θερμότητα απ’ όση πρέπει.
Δεν φταίει απλώς ο Ήλιος ή η φύση
Ο Ήλιος, τα ηφαίστεια και οι φυσικοί κύκλοι της Γης μπορούν να επηρεάσουν το κλίμα. Όμως δεν εξηγούν τη σημερινή, γρήγορη αύξηση της θερμοκρασίας.
Το IPCC, δηλαδή η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή, αναφέρει ξεκάθαρα ότι η ανθρώπινη επίδραση έχει θερμάνει την ατμόσφαιρα, τους ωκεανούς και τη στεριά.
Με απλά λόγια:
η Γη δεν ζεσταίνεται επειδή «κάτι άλλαξε ξαφνικά» στην περιστροφή της ή επειδή ο Ήλιος έγινε ο βασικός ένοχος. Ζεσταίνεται επειδή έχουμε αυξήσει τα αέρια που κρατούν τη θερμότητα μέσα στην ατμόσφαιρα.
Ποια είναι τα βασικά αέρια του θερμοκηπίου;
Τα σημαντικότερα αέρια του θερμοκηπίου είναι:
- οι υδρατμοί,
- το διοξείδιο του άνθρακα,
- το μεθάνιο,
- το υποξείδιο του αζώτου,
- οι χλωροφθοράνθρακες,
- το τροποσφαιρικό όζον.
Το διοξείδιο του άνθρακα παράγεται κυρίως από την καύση πετρελαίου, άνθρακα και φυσικού αερίου. Το μεθάνιο συνδέεται με δραστηριότητες όπως η κτηνοτροφία, η ενέργεια και τα απόβλητα. Το υποξείδιο του αζώτου σχετίζεται, μεταξύ άλλων, με λιπάσματα και γεωργικές δραστηριότητες. Η NOAA μετρά τα βασικά μακρόβια αέρια που οδηγούν την κλιματική αλλαγή, όπως το CO2, το CH4 και το N2O.
Τι γίνεται με τους υδρατμούς;
Οι υδρατμοί είναι πολύ σημαντικό αέριο του θερμοκηπίου, αλλά δεν είναι ο βασικός λόγος που ξεκίνησε η σημερινή υπερθέρμανση.Oι υδρατμοί λειτουργούν περισσότερο σαν ενισχυτής. Όταν η Γη ζεσταίνεται από την αύξηση του CO2 και των άλλων αερίων, η ατμόσφαιρα μπορεί να κρατήσει περισσότερους υδρατμούς. Έτσι, η θέρμανση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη.
Άρα, ο κύριος «διακόπτης» που άναψε το πρόβλημα είναι η αύξηση των αερίων από ανθρώπινες δραστηριότητες, όχι οι υδρατμοί από μόνοι τους.
Τι σχέση έχει η αποψίλωση των δασών;
Η αποψίλωση δεν είναι ξεχωριστή θεωρία. Είναι μέρος του προβλήματος. Τα δάση απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα. Όταν κόβονται ή καίγονται, μειώνεται η δυνατότητα της φύσης να απορροφά CO2 και, σε πολλές περιπτώσεις, απελευθερώνεται επιπλέον διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα.
Άρα, τα ορυκτά καύσιμα και η καταστροφή των δασών αυξάνουν το ίδιο βασικό πρόβλημα: τα αέρια του θερμοκηπίου.
Τι συμβαίνει με τη στάθμη της θάλασσας;
Όσο ανεβαίνει η θερμοκρασία, λιώνουν πάγοι και θερμαίνονται οι ωκεανοί. Το νερό, όταν θερμαίνεται, διαστέλλεται. Αυτοί οι δύο παράγοντες ανεβάζουν τη στάθμη της θάλασσας.
Σύμφωνα με το IPCC, η παγκόσμια μέση στάθμη της θάλασσας αυξήθηκε κατά περίπου 20 εκατοστά από το 1901 έως το 2018, ενώ ο ρυθμός ανόδου έχει επιταχυνθεί τις τελευταίες δεκαετίες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι αύριο θα εξαφανιστούν ολόκληρες πόλεις. Σημαίνει όμως ότι πολλές παραθαλάσσιες περιοχές θα αντιμετωπίσουν μεγαλύτερο κίνδυνο από πλημμύρες, διάβρωση ακτών και ακραία καιρικά φαινόμενα.
Γιατί δεν ανεβαίνει παντού η θάλασσα με τον ίδιο τρόπο;
Μεγάλες μάζες πάγου, όπως της Γροιλανδίας και της Ανταρκτικής, έχουν βαρύτητα και επηρεάζουν το νερό γύρω τους. Όταν χάνουν πάγο, αλλάζει αυτή η έλξη και η στάθμη της θάλασσας μπορεί να ανέβει περισσότερο σε κάποιες περιοχές και λιγότερο σε άλλες. Η NASA έχει αναφερθεί σε αυτά τα «δακτυλικά αποτυπώματα» της ανόδου της στάθμης της θάλασσας.
Επίσης, παίζουν ρόλο τα ωκεάνια ρεύματα, οι άνεμοι, η καθίζηση του εδάφους και η ανακατανομή της μάζας πάνω στη Γη.
Θα επηρεαστεί η Ελλάδα;
Ναι, η Ελλάδα μπορεί να επηρεαστεί, ειδικά σε χαμηλές παραθαλάσσιες περιοχές, δέλτα ποταμών, λιμάνια, παραλίες και νησιά. Ορισμένες χαμηλές παράκτιες ζώνες μπορεί να αντιμετωπίσουν σοβαρότερα προβλήματα στο μέλλον, ειδικά αν συνεχιστεί η άνοδος της στάθμης της θάλασσας και δεν γίνουν έργα προστασίας.
Συμπέρασμα
Η υπερθέρμανση του πλανήτη δεν είναι μυστήριο. Δεν χρειάζεται να ψάχνουμε περίεργες θεωρίες. Η βασική αιτία είναι η αύξηση των αερίων του θερμοκηπίου από ανθρώπινες δραστηριότητες. Κυρίως από την καύση ορυκτών καυσίμων, την αποψίλωση των δασών, τη βιομηχανία, τις μεταφορές και τη γεωργία.
Η φύση έχει πάντα ρόλο στο κλίμα. Όμως η σημερινή ταχύτητα της υπερθέρμανσης δείχνει ξεκάθαρα προς τον άνθρωπο.
Αν θέλεις να υποστηρίξεις την προσπάθεια μας και να βλέπεις καθημερινά νέα άρθρα με δωρεάν υλικό, μπορείς να το κάνεις ακολουθώντας μας στο Facebook, Twitter και Instagram
.webp)
